Huyền thoại Trảm Mã Trà
Có nhiều huyền thoại quanh chuyện chế trà này. Tương truyền ở núi Vu Sơn (Tứ Xuyên,Trung Quốc), những con ngựa bạch sau khi bị bỏ đói 2 ngày sẽ được thả rong, cho chạy vào trong rừng trà, nơi có thật nhiều búp non hấp dẫn. Chúng sẽ ăn những búp trà ngon lành cho tới lúc bụng no căng. Khi ngựa đã ăn no, tốp mã phu tập trung chúng lại dẫn xuống khe suối quanh núi. Nước suối ở đây do xác trà rụng xuống nát mủn, nước đặc sánh, màu đen nên được gọi là suối Ô Long. Ngựa vục đầu uống nước suối Ô Long thỏa thích. Sau đó, các mã phu cưỡi ngựa trở về điểm xuất phát. Họ cho ngựa đi nước kiệu đều đều, chậm rãi. Thời gian đi đường khoảng một ngày, đủ để búp trà trong bụng ngựa thấm với nước suối Ô Long lên men. Về đến nơi đã định, mã phu lập tức giết bầy ngựa, mổ bụng moi trà từ bao tử của ngựa ra, đem đến lò sao tẩm chế biến. Trà đã được ngựa nhai kỹ khỏi phải vò nát, nước suối thấm từ trong bao tử giúp trà giảm độ chát. Trảm mã trà vì vậy có hương vị độc đáo, độ chát vừa phải, chất mát.
Nhưng cũng có người cho rằng cách chế biến loại trà này chỉ đơn giản như thế này: người ta hái những đọt trà hạng nhất về, đem cho những con ngựa bạch (đã nhịn đói suốt một tuần) ăn. Chừng 10 phút sau lúc ngựa ăn, dịch vị của ngựa tiết ra tẩm ướt lá trà, người ta đem chém đầu ngựa, mổ dạ dày lấy trà ra đem sao lên làm trảm mã trà.
Lại có người kể loại trà dùng làm trà trảm mã không phải các danh trà bình thường trồng trên đồi, mà phải là loại trà mọc tít trên núi cao hiểm trở, muốn thu hoạch người ta phải nuôi dạy khỉ để hái xuống. Loại trà này vì thế còn có tên “hầu trà”. Hầu trà mà còn “trảm mã” nữa hỏi thế gian này còn gì bằng!
Các loại trà khác
Ngoài trảm mã trà ra còn có trinh nữ trà, trà ướp sen… cũng là các loại trà thượng thặng, dân đen như chúng ta chưa chắc đã ngó thấy chứ đừng nói đến thưởng thức.
Người ta chọn ra những trinh nữ tuyệt đẹp, từ 15-18 tuổi, cho tắm gội bằng nước thơm, rồi mặc quần áo rộng và buộc túm ống tay, ống chân để đổ trà ướp qua đêm. Sáng hôm sau, lấy trà ra khỏi người thiếu nữ đem sao lên. Đó là trinh nữ trà. Còn trà ướp sen không phải như trà ướp sen bình thường như của ta vẫn làm. Ở đây, người ta mang trà bỏ vào trong những nụ sen đẹp giữa hồ rồi lấy dây buộc lại. Mờ sáng hôm sau, lấy trà ra. Đến đêm hôm đó mới đem ra uống. Phải uống vào ban đêm thì hương trà mới đạt đến độ tuyệt diệu nhất của nó: nồng mà không quá gắt, lan xa mà không loãng.
Người dùng trà cảm nhận sự nhẹ nhõm và sảng khoái lạ thường. Trà này quý đến mức khó có thứ nào sánh được, nên xưa kia chỉ để phục vụ cho các vua chúa và sau này Từ Hy Thái Hậu thường ngự dùng và tiếp các sứ thần ngoại quốc.
Do quá trình từ chuẩn bị, đầu tư đến chế biến rất công phu, phức tạp, tốn kém, nên giá trị một lạng trà bằng một lạng vàng, nhưng không thể nào mua được, chủ yếu để phục vụ ở chốn cung đình xưa.
